Het effect van klimaatshocks op hydro-electriciteit
Zuidelijk Afrika, in het bijzonder Zambia en Zimbabwe, zijn voorbeelden van landen die hydro-electriciteit als een belangrijke bron van energie gebruiken. Echter, de klimaatverandering heeft de kwetsbaarheid van deze afhankelijkheid blootgelegd. Opeenvolgende droogtes, in verband met El Niño 2023-24, hebben een drastische daling van de waterstanden in het Karibameer veroorzaakt, dat is gevormd door de dam in de Zambezirivier, met als resultaat een aanzienlijke daling in de elektriciteitsproductie. Dit heeft geleid tot een van de ernstigste energiecrisis in de regio in decennia.
Tegen deze achtergrond is steenkool opnieuw opgedoken als een aantrekkelijke, maar omstreden optie. Volgens het rapport Boom and Bust Coal 2026 van Global Energy Monitor, waren Zambia en Zimbabwe verantwoordelijk voor meer dan twee derde van alle nieuwe steenkoolprojecten die in 2025 in Afrika werden aangekondigd. Sommige energiedeskundigen beweren dat steenkool de snelste manier biedt om de elektriciteitsvoorziening te stabiliseren en de industriële groei te ondersteunen, met name voor de mijnbouwsector.
Het belang van hydro-electriciteit in de regio
De elektriciteitssystemen in Zimbabwe en Zambia voorzien de mijnbouw, de industrie en helpen om te voldoen aan de behoeften van de groeiende stedelijke bevolking. Echter, anderen waarschuwen dat de uitbreiding van steenkool de landen kan vastzetten in decennia van koolstofemissies, op een moment waarop de technologie voor hernieuwbare energie - met name zonne-energie - steeds toegankelijker wordt.
Het mechanisme achter de klimaatshocks
Klimaatshocks, zoals intense droogtes veroorzaakt door El Niño, hebben een directe invloed op de capaciteit van hydro-electriciteit om energie te produceren. De daling van de waterstanden in meren en reservoirs vermindert de capaciteit om elektriciteit te produceren, wat leidt tot energiecrisis. Bovendien verandert de klimaatverandering de neerslagpatronen en neemt de frequentie van extreme gebeurtenissen toe, waardoor het moeilijker wordt om de water- en energiebronnen te beheren.
Breder perspectief
Dit is niet de eerste keer dat de regio te maken krijgt met uitdagingen met hydro-electriciteit vanwege ongunstige klimatologische omstandigheden. In het verleden hebben droogtes en overstromingen de energieproductie beïnvloed, waardoor de noodzaak om de energiebronnen te diversifiëren wordt benadrukt. Een te grote afhankelijkheid van één enkele energiebron, zoals hydro-electriciteit, maakt de energiesystemen kwetsbaar voor klimaatshocks.
Wat er vervolgens gebeurt
Naarmate de regio op zoek gaat naar oplossingen om de elektriciteitsvoorziening te stabiliseren, is het cruciaal om de langetermijneffecten van de energiekeuzes te overwegen. Investeringen in hernieuwbare energiebronnen, zoals zonne-energie en windenergie, kunnen een duurzamere route naar de toekomst bieden, door de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en de koolstofemissies te reduceren. Bovendien kan de implementatie van beleid en technologie om de energie-efficiëntie te verbeteren en de elektriciteitsvraag te beheren, helpen om de gevolgen van de klimaatshocks te mitigeren.
Gevolgen en uitdagingen
De beslissing om de interesse in steenkool als energiebron te herstellen, brengt een reeks uitdagingen en gevolgen met zich mee. Naast de milieueffecten, zijn er zorgen over de volksgezondheid vanwege de lucht- en watervervuiling die verband houdt met de winning en verbranding van steenkool. Bovendien kan de keuze voor steenkool investeringen in schone en duurzame energiebronnen afleiden, waardoor de vooruitgang naar een koolstofarme toekomst mogelijk vertraagd wordt.
Bron / Referentie
Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op Mongabay.