Wat er gebeurt: Het fenomeen van Super El Niño
Wanneer we het over El Niño hebben, is het meest voorkomende beeld dat van droogtes, overstromingen en hittegolven. Nochtans begint dit fenomeen veel eerder dan zijn effecten op land voelbaar worden: het ontstaat in de oceaan. En als de voorspellingen van een mogelijke 'Super El Niño' bevestigd worden, waarschuwen wetenschappers dat de eerste gevolgen de mariene ecosystemen zullen treffen, van de visserij tot de natuurlijke bescherming van de kustgebieden.
Deskundigen van het World Resources Institute (WRI) beweren dat de versterking van het fenomeen diepe veranderingen kan teweegbrengen in de dynamiek van de oceanen op een moment waarop ze al te maken krijgen met recordtemperaturen vanwege de klimaatverandering. Volgens de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) is er 81% kans dat El Niño de categorie 'zeer sterk' bereikt tussen oktober en december van dit jaar, wat het een van de intensiefste kan maken sinds het begin van de registratie in 1950.
Waarom het belangrijk is: De echte inzet en wie erdoor getroffen wordt
El Niño begint in de oceaan, maar de gevolgen verspreiden zich snel naar de mariene ecosystemen, de middelen van bestaan van de kustgemeenschappen en de hele economie die verbonden is met de zee. Het WRI waarschuwt ook dat een Super El Niño de zogenaamde hittegolven in zee kan versterken, perioden waarin de oppervlaktetemperatuur van de oceaan dagen of wekenlang veel hoger is dan gemiddeld.
Deze gebeurtenissen worden vooral zorgwekkend omdat ze plaatsvinden boven een oceaan die al warmer is vanwege de globale opwarming. De verhoogde temperaturen kunnen mariene graslanden en algenbossen degraderen, het stressniveau en de incidentie van ziekten in aquacultuursystemen verhogen en de distributie van plankton, de basis van de mariene voedselketen, veranderen.
De wetenschap achter het fenomeen: Het mechanisme van El Niño
El Niño is een natuurlijk fenomeen dat elke 2 tot 7 jaar voorkomt, gekenmerkt door een abnormale opwarming van de wateren van de evenaarsgebieden van de Stille Oceaan. Deze opwarming kan significante gevolgen hebben voor de mondiale klimaatpatronen, waaronder de verergering van droogtes en overstromingen in verschillende delen van de wereld.
Een van de belangrijkste effecten van El Niño treedt op op een proces dat bekend staat als opwellen (of upwelling), verantwoordelijk voor het naar de oppervlakte brengen van koude, voedingsrijke wateren uit de diepere lagen van de oceaan. Tijdens intense El Niño-episodes verzwakt dit mechanisme, waardoor de beschikbaarheid van voedsel voor verschillende mariene soorten afneemt en sommige van de meest productieve visgronden ter wereld worden beïnvloed.
Breder perspectief: Hoe dit zich verhoudt tot eerdere gebeurtenissen
Koraalriffen behoren tot de meest kwetsbare ecosystemen voor de gevolgen van El Niño. Eerdere intense El Niño-episodes, zoals die in 1997-1998 en 2015-2016, waren gekoppeld aan grote mondiale gebeurtenissen van koraalbleking, waardoor habitats in gevaar kwamen die de mariene biodiversiteit, de visserij, het toerisme en zelfs de natuurlijke bescherming van de kust tegen stormen en erosie ondersteunen.
Bovendien is de huidige context anders vanwege de globale opwarming. De laatste 11 jaar waren de warmste ooit geregistreerd, wat de gevolgen van El Niño kan versterken. Globale voedselsystemen worden al onder druk gezet door geopolitieke conflicten, stijgende energiekosten en kunstmest, evenals extreme klimaatgebeurtenissen, waardoor de effecten op oceanen, visserij en voedselproductie persistent en ernstiger zijn dan in eerdere episodes.
Wat er vervolgens gebeurt: Implicaties en aanpassingsmaatregelen
Volgens het WRI is het voordeel dat El Niño maanden van tevoren kan worden voorspeld, waardoor regeringen en gemeenschappen maatregelen kunnen nemen om de gevolgen te verminderen. Onder de aanbevelingen zijn het versterken van oceanische monitoringssystemen, investeren in duurzame visserijbeheer, het uitbreiden van de bescherming van kustecosystemen en het ontwikkelen van aanpassingsplannen voor gemeenschappen die afhankelijk zijn van mariene hulpbronnen.
De onderzoekers benadrukken ook dat het verminderen van broeikasgasemissies de belangrijkste langetermijnmaatregel blijft om te voorkomen dat natuurlijke fenomenen zoals El Niño steeds intensere gevolgen hebben voor de oceanen en de bevolking die ervan afhankelijk is.
Bron / Referentie
Oorspronkelijke URL: https://umsoplaneta.globo.com/clima/noticia/2026/07/10/oceano-e-o-primeiro-a-sentir-os-efeitos-de-um-super-el-nino-e-o-impacto-pode-chegar-a-mesa-entenda.ghtml