Inleiding
In 2008 had de biologe Alexandra Pires net haar proefschrift afgerond, waarin ze beschreef hoe de cutia, een grote knaagdier dat lijkt op een cavia, belangrijk was voor de regeneratie van plantensoorten in de Atlantische bossen van Brazilië. Toen ze dit vertelde aan Ivandy Castro-Astor, een onderzoeker van het Nationaal Park Tijuca, in de heuvels buiten Rio de Janeiro, ontdekte ze dat deze knaagdieren daar niet meer voorkwamen. Het bewijs hiervoor was de overvloed aan zaden van een boom die in Brazilië bekend staat als cutieira of 'cutiaboom' (Joannesia princeps), die op de bosbodem verrotten.
'Hoe kan het dat er geen cutia's zijn in het Nationaal Park Tijuca?', herinnert Pires zich dat ze op dat moment dacht, waarop Castro-Astor antwoordde: 'Ik denk dat je hier een paar cutia's moet loslaten!' Achtien jaar later kunnen bezoekers van Tijuca nu rode cutia's (Dasyprocta leporina) observeren, samen met guaribaspinnen (Alouatta guariba) en geelvoet schildpadden (Chelonoidis denticulata). Hun aanwezigheid in het bos is het resultaat van het herintroductieprogramma dat wordt uitgevoerd door Refauna, een initiatief waarvan Pires de wetenschappelijk directeur is, met steun van het Instituto Chico Mendes de Conservação da Biodiversidade (ICMBio) van de Braziliaanse regering.
Het herintroductieprogramma
In het begin van januari was het de beurt aan de blauw-gele ara's (Ara ararauna) om terug te keren. Uitgestorven in Rio de Janeiro gedurende 200 jaar, vliegen ze nu weer door de luchten boven de stad. Het doel van Refauna is om een einde te maken aan wat bekend staat als het 'lege bos-syndroom', een concept dat in 1992 werd geïdentificeerd door de Amerikaanse conservatiebioloog Kent Redford. In dit soort bossen lijken de bomen en andere vegetatie intact, maar ontbreken de essentiële dieren die nodig zijn om het ecosysteem in stand te houden.
Uitdagingen en perspectieven
Het herintroductieprogramma van Refauna staat voor aanzienlijke uitdagingen, waaronder de noodzaak om de veiligheid en het welzijn van de heringevoerde dieren te garanderen, evenals de bescherming van het bos tegen bedreigingen zoals ontbossing en stroperij. De resultaten tot nu toe zijn veelbelovend, en het initiatief heeft het potentieel om als model te dienen voor andere conservatie-inspanningen over de hele wereld.
Conclusie
Het herbebossen van Rio is een inspirerend voorbeeld van hoe conservatie en restauratie van de natuur kunnen worden bereikt door toegewijde en wetenschappelijk onderbouwde inspanningen. Refauna en haar partners doen fundamenteel werk om het bos van Tijuca te herstellen en de biodiversiteit in de regio te bevorderen.
Bron / Referentie: Mongabay