Dona Marta's Getuigenis
In een landschap van droge en ontbossde bergen rondom haar huis, herinnerde Marta Xavier de Oliveira, bekend als Dona Marta, zich eraan dat dit gebied ooit een dicht bos was. Op 87-jarige leeftijd deelde Dona Marta, een leider van de inheemse Kariri-Sapuyá-gemeenschap, met Mongabay haar herinneringen over het belang van het bos voor de gezondheid van haar volk.
"Wanneer we ziek waren, haalden we onze medicijnen daar vandaan", zei Dona Marta, wijzend naar de ontbossde bergen. Naast haar, in haar achtertuin, groeit een embaúba-boom (Cecropia pachystachya), die wordt gebruikt om diabetes en prostaatproblemen te behandelen. De embaúba is slechts een van de vele medicinale planten die Dona Marta op haar voorouderlijke land in de staat Bahia, in het noordoosten van Brazilië, heeft gekweekt.
Het Verlies van Biodiversiteit
Helaas zijn veel van deze medicinale planten in de loop van de decennia uit het gebied verdwenen vanwege de invasie van buitenstaanders die het bos hebben gekapt om weilanden voor vee te creëren. Dona Marta noemde een specifiek voorbeeld: de puaia, die wordt gebruikt om slangenbeten, pesten - een ziekte die, volgens de ouderen, koorts, hoofdpijn veroorzaakt en het hele lichaam verdraait - en vele andere ziekten te behandelen.
"Het stond daar in het bos", zei Dona Marta, wijzend naar de ontbossde bergen. "Het is verdwenen".
Het Erfgoed van Dona Marta
Op 27 december 2025 overleed Dona Marta, maar haar kennis leeft voort in een studie die op 27 december 2025 in het Journal of Ethnobiology and Ethomedicine is gepubliceerd en waarin zij wordt genoemd. Het artikel is geschreven door de inheemse etnobotanicus Hemerson Dantas dos Santos Pataxó HãHãHãi en Eliana Rodrigues, professor en coördinator van etnobotanie.
Het Belang van Inheemse Kennis
De studie benadrukt het belang van inheemse kennis voor het behoud van biodiversiteit en de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Het verlies van biodiversiteit en traditionele kennis is een ernstig probleem dat niet alleen inheemse gemeenschappen, maar ook de samenleving als geheel treft.
Wat Er Verder Gebeurt
Het is essentieel dat er maatregelen worden genomen om biodiversiteit en inheemse kennis te beschermen. Dit omvat het opzetten van behoudsprogramma's die inheemse gemeenschappen betrekken en het erkennen van hun rechten op land en natuurlijke hulpbronnen.
Conclusies
Het erfgoed van Dona Marta is een belangrijke herinnering aan het belang van inheemse kennis en de noodzaak om biodiversiteit te beschermen. Het is essentieel dat we blijven werken aan het behoud van het rijke culturele en milieuerfgoed van inheemse gemeenschappen, zodat we van hen kunnen leren en een duurzamere toekomst voor iedereen kunnen garanderen.
Bron / Referentie
Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op Mongabay.